Marek Folwarniak, MONETY I MEDALE KAROLA FERDYNANDA WAZY

30,00 

Warszawa 2017, wyd. I, format B5,. s. 84, oprawa miękka, ISBN 978-83-945110-2-9

Kategoria:

Opis

Marek Folwarniak
MONETY I MEDALE KAROLA FERDYNANDA WAZY

Warszawa 2017, wyd. I, format B5,. s. 84, oprawa miękka, ISBN 978-83-945110-2-9, cena det. 30,00 zł.

Opracowanie przybliża, weryfikuje, a czasem nawet kwestionuje, dotychczasowe ustalenia dotyczące emisji monetarnych
i medalierskich Karola Ferdynanda. Dzięki analizie bogatej literatury, szczególnie dawnych katalogów aukcyjnych, oraz aukcji numizmatycznych, zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych, udało się autorowi wyróżnić i zaprezentować w katalogu kilka odmian nieopisanych do tej pory w literaturze przedmiotu. Niewątpliwie zaletą tej pracy jest szeroki materiał archiwalny, wzbogacony liczną dokumentacją fotograficzną, co stanowi rzetelne źródło do poznania monet i medali Karola Ferdynanda Wazy.

Postać królewicza Karola Ferdynanda Wazy (1613-1655), biskupa wrocławskiego i płockiego oraz syna Zygmunta III, nie jest znana czytelnikowi tak dobrze jak jego braci, Władysława VI i Jana Kazimierza. Niewielka liczba pamiątek, rozproszona między biskupstwami i ziemiami, którymi zarządzał, nie daje pełnego jej obrazu, tym bardziej więc zasługuje na przypomnienie. Już jako 6-letni chłopiec został nominowany na następcę biskupa wrocławskiego, którą to godność otrzymał w roku 1625. W 1642 papież przyznał mu również biskupstwo płockie.  Pomimo pełnienia tak ważnych funkcji kościelnych, Karol Ferdynand nigdy nie przyjął święceń kapłańskich, skupiając się raczej na życiu dworskim oraz administrowaniu licznymi majątkami, co czynił zresztą z dużym powodzeniem jako książę nyski, opolsko-raciborski, pułtuski i pan na Żywcu. Zasadniczo nie angażował się w politykę i chociaż po śmierci Władysława IV pretendował do tronu polskiego, ustąpił jednak w końcowej fazie na rzecz Jana Kazimierza. 

Karol Ferdynand był mecenasem artystów, zatrudniał muzyków i malarzy, kolekcjonował dzieła sztuki i numizmaty, a jego liczne fundacje i darowizny objęły kościoły i klasztory w ówczesnej Rzeczpospolitej i na Śląsku – Warszawa, Płock, Wrocław, Nysa, Wilno. Pozostawił po sobie nie tylko ogromny majątek, ale również interesujące emisje monet i medali. O ich wyjątkowości stanowi bogactwo form, przy zasadniczo powtarzalnych wzorach stempli niespotykane na taką skalę w numizmatyce polskiej. Drugim czynnikiem wyróżniającym mennictwo Karola Ferdynanda jest jego prestiżowy i ceremonialny charakter, podkreślany zarówno przez ikonografię, jak i napisy umieszczone na monetach i medalach, stanowiące dla ówczesnych odbiorców czytelny przekaz, tak charakterystyczny dla całej linii dynastycznej Wazów.

Publikację wydano dzięki dofinansowaniu z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego oraz Oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego im. Joachima Lelewela we Wrocławiu.

 

Spis treści

I. Karol Ferdynand Waza – rys biograficzny ………………………………………….5
II. Mennictwo Karola Ferdynanda Wazy …………………………………………………9
1. Monety i medale nyskie …………………………………………………………………………11
2. Monety opolskie ……………………………………………………………………………………….17
3. Literatura i zbiory ……………………………………………………………………………………..21
4. Katalog monet i medali Karola Ferdynanda Wazy ……………………..27
Emisje z roku 1631 ………………………………………………………………………………………27
Emisje z roku 1632 ………………………………………………………………………………………31
Emisje z roku 1638 ………………………………………………………………………………………39
Emisje z roku 1639 ………………………………………………………………………………………40
Emisje z roku 1642 ………………………………………………………………………………………47
Emisje z roku 1653 ………………………………………………………………………………………52
Emisje z roku 1654 ………………………………………………………………………………………57
Bibliografia ………………………………………………………………………………………………………71
Streszczenia …………………………………………………………………………………………………….78